Gdy precyzja decyduje o wszystkim: przywrócenie krytycznej produkcji ATOMENERGOMASH dzięki technologiom laserowym

Wraz z rozpoczęciem pełnoskalowej wojny Ukraina stanęła wobec szeregu poważnych wyzwań. Jednym z nich była tymczasowa okupacja Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej. Kraj utracił nie tylko największą w Europie elektrownię atomową, ale także jedną z najważniejszych platform przemysłowych. Na terenie elektrowni znajdowały się zakłady ATOMENERGOMASZ (AEM) – głównego producenta urządzeń i materiałów eksploatacyjnych dla elektrowni jądrowych.

Przed kierownictwem AEM stanęło strategiczne zadanie: w krótkim czasie uruchomić produkcję krytycznie ważnych wyrobów w alternatywnych zakładach. Opierając się na wieloletnim doświadczeniu i wysokiej kulturze inżynieryjnej, zespół firmy rozpoczął redefinicję procesu produkcyjnego – z naciskiem na szybkość wdrażania, automatyzację, precyzję i nowoczesne technologie.

Wyzwanie: kasety chłodzące

Spośród wielu zadań stojących przed zespołem AEM, szczególnie krytyczne było wznowienie produkcji kaset chłodzących – komponentów, od których bezpośrednio zależy bezpieczne i stabilne funkcjonowanie urządzeń reaktorowych. To właśnie te kasety odprowadzają ciepło ze strefy aktywnej i zapewniają nieprzerwaną pracę elektrowni.

Kaseta chłodząca to technologicznie złożony wyrób, w którym każdy element wpływa na ogólną efektywność i niezawodność systemu. Głównym elementem konstrukcji są rury z dospawanymi żebrami. Do ich produkcji wymagana jest nie tylko wysoka precyzja, ale także maksymalna powtarzalność – warunki, które praktycznie niemożliwe są do osiągnięcia ręcznie. Średnica rur wynosi zaledwie 16 mm, co stawia szczególne wymagania wobec jakości spawania i dokładności pozycjonowania.

W celu realizacji tego projektu przeprowadzono przetarg i szereg negocjacji. W rezultacie wykonanie zadania powierzono ekspertom firmy STARTEC INDUSTRIES, która zaproponowała najlepsze warunki cenowe i posiadała doświadczenie w realizacji skomplikowanych i niestandardowych rozwiązań technicznych.

Rozwiązanie: spawanie laserowe

Specjaliści ATOMENERGOMASZ wspólnie z inżynierami STARTEC INDUSTRIES podjęli decyzję o zastosowaniu spawania laserowego z wykorzystaniem robotycznych manipulatorów. Takie podejście pozwoliło:

• osiągnąć najwyższą precyzję;
• wyeliminować deformację cienkościennych rur;
• całkowicie zrezygnować z użycia drutu spawalniczego;
• zapewnić czysty, estetyczny i stabilny spaw.

Kompaktowa zintegrowana linia

Dodatkowym wyzwaniem były gabaryty: hala miała ograniczoną przestrzeń, a całe wyposażenie należało rozmieścić maksymalnie kompaktowo, bez utraty funkcjonalności. Wymagało to indywidualnego podejścia i precyzyjnej pracy inżynierskiej ze strony profesjonalistów STARTEC INDUSTRIES.

Konstrukcja linii obejmuje następujące kluczowe moduły:

• magazyn automatycznego podawania rur;
• bloki podawania żeber;
• głowice spawalnicze laserowe zintegrowane z manipulatorami robotycznymi;
• żródła promieniowania laserowego;
• szafa sterownicza.

Centralnym elementem linii stał się robot spawalniczy-manipulator – to on odpowiada za podawanie żeber, ich precyzyjne pozycjonowanie, mocowanie oraz dalsze spawanie laserowe. Dzięki pełnej automatyzacji udało się całkowicie wyeliminować czynnik ludzki i zapewnić stabilną jakość spawu w produkcji seryjnej.

Bezpieczeństwo i automatyzacja

W zautomatyzowanych liniach ważne jest nie tylko zapewnienie realizacji procesu technologicznego, ale także zagwarantowanie pełnego bezpieczeństwa operatora. Dlatego system został zaprojektowany z uwzględnieniem wszystkich potencjalnych zagrożeń: linia została wyposażona w liczne czujniki, które monitorują poprawność pracy urządzeń i zapobiegają przedostaniu się człowieka do stref niebezpiecznych. W przypadku przekroczenia umownych „czerwonych linii” – np. gdy operator przypadkowo zbliży rękę do obszaru roboczego – system natychmiast zatrzymuje proces.

Cała logika bezpieczeństwa została zintegrowana z oprogramowaniem, co zapewnia niezawodną i skoordynowaną pracę wszystkich komponentów.